Veilig omgaan met lachgas: risico’s en wanneer je hulp inschakelt

Wat lachgas met je lichaam doet

Lachgas verdringt tijdelijk zuurstof en remt het zenuwstelsel, waardoor de bekende roes ontstaat die meestal na enkele minuten weer wegtrekt. In die korte periode is je reactievermogen verminderd, je evenwicht wankel en je oordeel minder scherp dan je zelf denkt.

Hoe iemand reageert, verschilt per persoon en per moment: vermoeidheid, een lege maag, warmte en medicijngebruik spelen allemaal mee. Daarom bestaat er geen hoeveelheid die voor iedereen veilig is, en noemen wij daar ook geen getallen voor.

Duizeligheid, vallen en zuurstoftekort

De meest voorkomende ongelukken met lachgas zijn verrassend alledaags: iemand wordt duizelig, verliest het evenwicht en valt tegen een tafelrand, van een trap of op de straatstenen. Een stabiele zitplek, afstand tot water, hoogte en verkeer en een nuchtere aanwezige verkleinen de kans op ernstig letsel.

Zuurstoftekort ontstaat wanneer er te weinig verse lucht bij komt, bijvoorbeeld bij aaneengesloten gebruik of in een kleine, afgesloten ruimte. Signalen zijn blauwe lippen, een grauwe huid, verwardheid en wegzakken; wie dat ziet, grijpt direct in, zorgt voor frisse lucht en belt bij twijfel 112.

Kou: bevriezing door het gas uit de tank

Lachgas verlaat een tank onder hoge druk en koelt daarbij sterk af; het gas en de metalen delen rond de kraan kunnen in korte tijd ver onder het vriespunt komen. Direct contact met huid, lippen of vingers kan bevriezingsletsel geven dat op een brandwond lijkt en soms littekens achterlaat. Daarom hoort het gas nooit rechtstreeks uit de tank tegen huid of gezicht te komen.

Raak een beslagen of berijpte kraan niet met blote handen aan en laat kinderen niet in de buurt van een tank. Is er toch contact geweest en wordt de huid wit, hard of gevoelloos, dan spoel je de plek met lauw water en laat je het door een arts bekijken als de klachten aanhouden. Hoe je een tank bewaart, lees je bij lachgas tanks.

Vaak gebruiken: vitamine B12 en je zenuwen

Wie regelmatig lachgas gebruikt, loopt een risico dat pas later zichtbaar wordt: de stof schakelt vitamine B12 in het lichaam uit, en die vitamine heeft je zenuwstelsel nodig om goed te blijven werken. Een tekort begint vaak met tintelingen in handen en voeten, een doof gevoel of onzekerheid bij het lopen, en kan bij doorgaan uitlopen op blijvende zenuwschade.

Zulke klachten zijn een duidelijk stopsignaal. Ga ermee naar je huisarts en wees eerlijk over het gebruik; hoe eerder je er bij bent, hoe beter de vooruitzichten.

Nooit met alcohol, nooit in het verkeer

Alcohol en lachgas versterken elkaar op de slechtst denkbare manier: beide verminderen je coördinatie en je oordeel, en samen vergroten ze de kans op vallen, misselijkheid en bewustzijnsverlies.

Deelnemen aan het verkeer na gebruik is gevaarlijk en strafbaar; dat geldt voor de auto, maar net zo goed voor de scooter en de fiets waarmee de meeste Amsterdammers zich verplaatsen. De politie treedt op tegen rijden onder invloed, ook wanneer het om lachgas gaat. Over de regels in de stad lees je meer in lachgas en de regels in Amsterdam.

Wanneer je hulp inschakelt

Twijfel je of iets ernstig is, dan is die twijfel op zichzelf al reden om hulp te halen. Bel 112 in elk van de onderstaande situaties en blijf bij de persoon tot de hulpdiensten er zijn.

Leg iemand die bewusteloos is maar wel ademt op de zij, zodat de luchtweg vrij blijft, en volg de aanwijzingen van de centralist. Voor klachten die niet acuut zijn, zoals aanhoudende tintelingen of een bevriezingsplek die niet herstelt, bel je je huisarts of buiten kantooruren de huisartsenpost.

• Iemand komt niet bij of reageert na een val niet normaal.
• De ademhaling stopt, hapert of klinkt snurkend terwijl de persoon niet wakker te krijgen is.
• Lippen of gezicht worden blauw of grauw.
• Er treedt een stuip op of iemand kan plotseling een arm of been niet bewegen.
• Er is een harde klap op het hoofd geweest, ook als de persoon zegt dat het wel gaat.

Veelgestelde vragen

Hoe merk ik dat iemand te veel lachgas heeft gebruikt?

Let op wegzakken, verwardheid, blauwe lippen en een ademhaling die stopt of hapert. Bij een van deze signalen bel je 112 en blijf je bij de persoon tot er hulp is.

Is lachgas gevaarlijk als ik maar af en toe gebruik?

Ook bij incidenteel gebruik bestaat de kans op duizeligheid, vallen en bevriezing door het koude gas. Het risico op een B12-tekort groeit naarmate iemand vaker gebruikt.

Mag ik fietsen nadat ik lachgas heb gebruikt?

Nee. Je reactievermogen en evenwicht zijn verminderd en rijden onder invloed is strafbaar, ook op de fiets of scooter. Wacht tot je volledig helder bent en ga anders lopend of met iemand mee die nuchter is.

Waarom staat hier geen uitleg over het gebruik zelf?

Omdat wij een bezorgservice zijn en geen gebruiksaanwijzing willen geven. We leveren verzegelde tanks aan volwassenen van 18 jaar of ouder, met legitimatiecontrole als daar aanleiding voor is, en vinden dat je de risico’s moet kennen voordat je bestelt.